Yeminli tercüme, bir belgenin kaynak dilden hedef dile çevrilmesi ve çeviriyi yapan tercümanın imza-kaşe düzeniyle sorumluluğunu beyan etmesidir. Türkiye’de uygulama çoğunlukla tercümanın bir noterlikte yemin zaptının bulunmasına dayanır. Bu nedenle “yeminli tercüman” ile merkezi bir bakanlık siciline kayıtlı tercüman aynı şey değildir.
Belgenin yalnızca tercüme edilmesi, noter tarafından onaylanması ve uluslararası kullanım için apostil veya konsolosluk işlemi görmesi birbirinden ayrı aşamalardır. Hangi aşamanın gerekli olduğunu, belgeyi teslim alacak kurumun güncel talebi belirler.
Yeminli tercümenin temel unsurları
Yeminli tercümede metnin eksiksiz çevrilmesi, ad-soyad ve tarih gibi kimlik bilgilerinin kaynak belgeyle uyumlu yazılması, mühür ve açıklamaların belirtilmesi gerekir. Okunmayan, kesik veya şüpheli bölümler varsa tercümanın bunu açıkça işaretlemesi; tahminde bulunmaması beklenir.
Çevirinin sonunda hedef dile ve işlem türüne uygun bir tercüman beyanı, tarih, imza ve gerektiğinde kaşe yer alır. Kurum noter tasdiki talep ediyorsa tercümanın ilgili noterlikte imza işlemi yapılır. Her noterliğin çalışma ve belge kabul düzeni farklı olabileceğinden işlem önceden planlanmalıdır.
- Kaynak belgenin tamamı görülmelidir.
- Kişi ve kurum adları tutarlı yazılmalıdır.
- Mühür, şerh ve okunmayan alanlar açıklanmalıdır.
- Teslim biçimi kurumun istediği formatta hazırlanmalıdır.
Yeminli tercüme ile noter onayı aynı mı?
Aynı işlem değildir. Yeminli tercüme, çeviriyi yapan tercümanın mesleki beyanını içerir. Noter onayı ise çoğunlukla tercümanın imzasının ve o noterlikteki yemin ilişkisinin tasdik edilmesi sürecidir. Noter, yabancı dildeki metnin teknik veya hukuki doğruluğunu yeniden çevirmeyebilir.
Bazı kurumlar imzalı yeminli tercümeyi yeterli kabul ederken bazıları noter onayı, apostil veya asıl belge ibrazı isteyebilir. “Resmi belge” ifadesi tek başına noter onayının zorunlu olduğu anlamına gelmez.
İşleme başlamadan önce ne sorulmalı?
Belgenin hangi ülkede ve hangi kurumda kullanılacağı, çeviri yönü, asıl belge gerekip gerekmediği, noter veya apostil talebi ve teslim tarihi baştan belirlenmelidir. Bu bilgiler netleşmeden yalnızca fiyat üzerinden işlem başlatmak tekrar masraf doğurabilir.
Kurumdan alınan e-posta, kontrol listesi veya örnek format tercüme bürosuyla paylaşılmalıdır. Böylece sayfa düzeni, tarih yazımı, isimlerin pasaporta göre aktarımı ve ek onay sırası dosyanın amacına göre hazırlanabilir.
- Belge hangi kuruma sunulacak?
- Hangi dil yönünde çeviri isteniyor?
- Noter, apostil veya konsolosluk onayı gerekli mi?
- Islak imzalı nüsha mı, dijital dosya mı isteniyor?
Önemli hatırlatma
Belgenin kabul şartını belirleyen merci, belgenin sunulacağı kurumdur. Tercüme, noter onayı, apostil ve konsolosluk işlemlerinin sırası ülkeye ve dosyanın amacına göre değişebilir. İşleme başlamadan önce güncel şartları yazılı olarak teyit edin.
Sık sorulan sorular
Yeminli tercümeyi her tercüman yapabilir mi?
Resmi kullanım amacıyla hazırlanacak belgede, ilgili dilde yetkin ve gerekli yemin düzenine sahip tercümanla çalışılması gerekir. Kurumun özel şartı varsa ayrıca teyit edilmelidir.
Yeminli tercüme tek başına resmi kurumda geçerli olur mu?
Bazı kurumlarda yeterli olabilir; bazı kurumlar noter onayı, apostil veya asıl belge de ister. Kesin şartı belgeyi kabul edecek kurum belirler.
Belgenin fotokopisi üzerinden tercüme yapılabilir mi?
Okunaklı dijital kopya teklif ve çeviri hazırlığı için kullanılabilir. Fakat tasdik veya teslim aşamasında asıl belge istenip istenmediği ayrıca kontrol edilmelidir.
Yeminli tercümede isimler nasıl yazılır?
Pasaport veya kimlikteki Latin harfli yazım esas alınmalıdır. Farklı yazımlar bulunuyorsa işlem öncesinde tercih edilen resmi yazım netleştirilmelidir.
Elektronik imzalı tercüme kabul edilir mi?
Kabul durumu kuruma göre değişir. Elektronik imza veya dijital PDF kullanmadan önce alıcı kurumun teknik ve hukuki kabul şartları sorulmalıdır.